«FarDU ilmiy xabarlari» 31-jild 3-son (2025)
АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ
Artikova, Shaxnoza
Annotatsiya
<p>Турли нуқтаи назардан одоблилик универсал феномен ҳисобланади, аммо кўплаб кўпмаданиятли тадқиқотлар кўрсатганидек, одоблилик тушунчаси ва унинг нормалари турли маданиятларда фарқ қилади. Одамларнинг мулоқот қилиш усули уларнинг коммуникатив услубларини шакллантирадиган маданий қадриятлар билан белгиланади. Ушбу тадқиқотнинг мақсади — инглизлар ва ўзбеклар одоблиликни қандай тушунишини ва англичанлар ҳамда ўзбекларнинг маданий қадриятлари оилавий муҳитда шахслараро муносабат услубини қандай шакллантиришини ўрганишдан иборат. Тадқиқот учун материаллар социомаданий сўровнома ва 100 нафар инглиз ва ўзбек иштирокчилари томонидан тўлдирилган дискурсни якунлаш тестидан (DCT) ҳамда этнографик кузатувлардан тўпланди. Олинган маълумотлар (но)одоблилик назарияси, нутқ ҳаракатлари назарияси, кўпмаданиятли прагматик ва дискурсив таҳлиллар, шахсиятни конструктивлаш тадқиқотлари ва одоблиликнинг коммуникатив услубларга таъсирини ўрганиш асосида таҳлил қилинди. Бизнинг натижаларимиз шуни тасдиқлайдики, англосаксон маданиятида шахсийлик, масофа ва тенглик юқори баҳоланади, ўзбек маданиятида эса одамлар яқинликка, ёшга ва мақомга катта аҳамият берадилар. Тадқиқот шуни кўрсатдики, англосаксон контекстида болалар ва ота-оналар ўртасидаги муносабат услуби анча эгалитар, ва болалар ота-оналарга тенгдош сифатида муносабатда бўладилар, бу англосаксон жамиятида ҳокимият масофасининг пастлигини кўрсатади. Ўзбек маданиятида «юқоридан пастга» ва «пастдан юқорига» контекстидаги коммуникатив услубларда жиддий фарқлар мавжуд, бу ўзбек жамиятида ҳокимият масофасининг юқори индексини кўрсатади.</p>
одоблиликноодоблиликқадриятларанглосаксон лингвомаданиятиўзбек лингвомаданиятиоилавий дискурскоммуникатив услубpolitenessimpolitenessvalues
Metadata manbasi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex toʻliq matnni saqlamaydi, manbaga havola beradi.