Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби 6-jild 06-son (2026) · 116-126-betlar
RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI
B.B. Sobirov
Annotatsiya
Maqolada raqamli va aqlli texnologiyalarning zamonaviy turizm tarmogʻi raqobatbardoshligini shakllantirishdagi oʻrni nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda “aqlli turizm” (smart tourism) tushunchasining nazariy asoslari, klassik turistik raqobatbardoshlik modellari (Crouch va Ritchie, 1999; Buhalis, 2000) hamda “aqlli turizm” yondashuvining asosiy ustunlari — buyumlar interneti (IoT), katta hajmdagi maʼlumotlar (Big Data), sunʼiy intellekt (AI) va blokcheyn texnologiyalari — qiyosiy tahlil qilingan. Jahon Iqtisodiy Forumining 2024-yilgi Sayohat va Turizmni Rivojlantirish Indeksi (TTDI) maʼlumotlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasining 2025-yil yanvar-avgust oylari uchun rasmiy turizm statistikasi asosida mamlakat turizm tarmogʻining raqamlashtirish darajasi va xalqaro raqobatbardoshlik mavqei tahlil qilingan. Tadqiqotda xorijiy sayyohlar oqimi, turizm xizmatlari eksporti va raqamli turizm infratuzilmasi (Wi-Fi nuqtalari, axborot markazlari, turistik yoʻl koʻrsatkichlari) dinamikasini aks ettiruvchi jadval va diagrammalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalariga koʻra, raqamli transformatsiya turizm raqobatbardoshligiga bevosita emas, balki xizmat sifatini boshqarish, onlayn reputatsiyani boshqarish va “aqlli boshqaruv” amaliyotlari orqali bilvosita taʼsir koʻrsatishi aniqlangan. Maqola yakunida Oʻzbekistonda yagona milliy turizm platformasi va boshqa raqamli tashabbuslarni samarali joriy etish boʻyicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
turizm raqobatbardoshligi, aqlli turizm, raqamli transformatsiya, buyumlar interneti, sunʼiy intellekt, turistik hudud, TTDI indeksi, Oʻzbekiston.
Metadata manbasi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex toʻliq matnni saqlamaydi, manbaga havola beradi.