Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт 3-том 2-нөмір (2025)
Arima modellari yordamida jismoniy shaxslarning xorijiy pul o‘tkazmalari ko‘satkichini prognozlashtirish (surxondaryo viloyatida)
Davranov, Odil
Аңдатпа
Maqolada asosiy e’tibor ARIMA modellari yordamida jismoniy shaxslarlarning xorijiy pul o‘tkazmalariko‘satkichini prognozlashtirish jarayoniga qaratilgan. Boks-Jenkins usulini qo‘llagan holda mavsumiy integratsiyalashganavtoregressiya va sirg‘aluvchi o‘rtacha model qurilgan. Natijada vaqtli qator statsionarligi tekshirilib, SARIMA(0,2,2),(2,2,2)4modeli tuzilgan. Model ahamiyatliligi MAPE bo‘yicha hamda parametrlari statistik ahamiyatliligi esa Fisherning z mezonibilan baholangan. Qoldiqlar normal taqsimot qonuniga bo‘ysunishi hamda ularda avtokorrelatsiya mavjud emasligio‘rganilgan. Natijada modeldan foydalanib, 2028-yilga qadar pul o‘tkazmalari hajmining prognoz qiymatlari ishlabchiqilgan.
ADF test, ACF, PACF, model, ARIMA, SARIMA, MAPE, Fisher, avtokorrelatsiya.
Метадеректер дереккөзі: журналдың OAI-PMH архиві · Sindex толық мәтінді сақтамайды, дереккөзге сілтеме береді.