Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт 4-tom 5-san (2026)
BARQAROR SHAHARSOZLIK RIVOJLANISHIGA ERISHISHDA QATTIQ CHIQINDILARNI KOMPLEKS BOSHQARISH
Firas Halawani, Insavalieva, Feruza
Annotaciya
Barqaror turizm dunyoning ko‘plab hududlarida muhim masalaga aylangan bo‘lib, qattiq chiqindilarniboshqarish ham bundan mustasno emas. Chunki chiqindilarni boshqarish bo‘yicha chuqur ma’lumotlarni yig‘ish,ekologik bosimlar va infratuzilmaga bo‘lgan talablar turli mintaqalarda tobora ortib bormoqda. Shaharlarning kundalikfaoliyatidagi tezkor o‘zgarishlar urbanizatsiyaning kengayishi hamda sanoat va turar joy hududlarining rivojlanishi ta’siridashakllanmoqda. Mazkur tadqiqot O‘zbekistondagi ekologik va infratuzilmaviy muammolarni hamda ushbu omillarningbarqaror rivojlanish haqidagi kengroq tushunchalarga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqotdavomida biz chiqindilarni boshqarish tizimini aniqlash va baholash jarayonini ko‘rib chiqdik hamda O‘zbekistondagishahar rivojlanishi bo‘yicha tahlillarimizdan olingan aniq misollar asosida ularning ekologik ta’siri va chiqindilar bilanbog‘liq faoliyatlarning bosimlarini baholadik. O‘zbekistonning turli sohalaridagi chiqindilarni boshqarish bilan bog‘liqmanfaatdor tomonlar namunaviy guruh sifatida tanlab olinib, ular tuzilgan so‘rovnomalar, AHP tahliliga asoslanganintervyular hamda 300 dan ortiq javoblarning tahlilida ishtirok etdilar. Shuningdek, biz urbanizatsiya yoki infratuzilmaningkengayishini shunchaki quyidagilar uchun muammo deb qabul qilib bo‘lmasligini aniqladik: barqarorlik, chiqindilar tiziminiboshqarish, institutsional o‘rganish, ekologik bilimlarni rivojlantirish hamda qayta ishlash tizimlarini rivojlantirish. Natijalarshuni ko‘rsatdiki, manfaatdor tomonlar chiqindilarni boshqarish tizimlaridan foydalanishda o‘z o‘rganish jarayonlarida turliyondashuvlardan foydalanadilar: ekologik xabardorlik yoki institutsional moslashuv. Mazkur tadqiqot natijalari kelgusidagiizlanishlar uchun foydali asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Xususan, chiqindilarni boshqarish tizimlaridan ekologikmuhofaza va barqaror rivojlanishga o‘tishda qanday foydalanish mumkinligi hamda chiqindilar tizimlari shahar muhitidaturlicha faoliyat yuritishi mumkinligini ko‘rsatadi.
integratsiyalashgan qattiq chiqindilarni boshqarish, barqaror shahar rivojlanishi, chiqindilarni boshqarish tizimlari, ekologik barqarorlik, institutsional moslashuv, shahar infratuzilmasi, chiqindilarni aylanish tamoyili asosida boshqarish.
Metadata derekkózi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex tolıq mátindi saqlamaydı, derekkózge silteme beredi.