«FarDU ilmiy xabarlari» 7-том 2-сан (2026)
ANDIJON-36 NAVLI GʻOʻZA ILDIZ TIZIMIDAGI ERKIN AMINOKISLOTALARNING MAVSUMIY DINAMIKASI
Nurmonov, Suvankul, Saydullo, Azimov, Ergashev, Dilmurod, Sodiqov, Usmonali
Аннотация
O‘zbekistonning adir iqlimi sharoitida g‘o‘za (Gossypium hirsutum L., Andijon-36 navi) ildiz tizimida umumiy azot va erkin aminokislotalar (EAK) miqdorining ontogenezning asosiy fazalaridagi mavsumiy dinamikasi o‘rganildi. Ustun oldidan derivatizatsiya qilingan Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (YUSSX) usuli bilan EAK umumiy miqdorining maksimal ko‘rsatkichi (quruq vaznga nisbatan 50,45 mg/g) maysalanish fazasida kuzatilgan bo‘lib, bunda glutamin (7,20 mg/g) va asparagin (6,85 mg/g) ustunlik qilishi aniqlandi. Gullash fazasida prolin to‘planishining cho‘qqisi (3,25 mg/g) qayd etilgan, bu uning yuqori transpiratsion yuk sharoitida osmoregulyator va stressdan himoya qilish funksiyalarining faollashganligini ko‘rsatadi. Pishib yetish fazasiga kelib, EAK umumiy zahirasi 33,25 mg/g gacha kamayadi, bu azot zahiralarining generativ organlarga remobilizatsiya (qayta safarbar qilish) jarayonini aks ettiradi. Olingan ma’lumotlar ildizlarni faol metabolik organ sifatida identifikatsiya qiladi va g‘ozaning aminokislotali oziqlanishini optimallashtirish uchun muhim fazalarni (maysalanish, g‘unchalash, gullash) belgilab beradi.
G‘o‘zaildiz tizimierkin aminokislotalarmavsumiy dinamikaontogenezglutaminasparaginprolinYUSSX.cotton
Метадайындар булагы: журналдын OAI-PMH архиви · Sindex толук текстти сактабайт, булакка шилтеме берет.