«FarDU ilmiy xabarlari» 31-том 4-нөмір (2025)
ХХ ASR O’ZBEK ADABIYOTIDA PSIHOLOGIK TAXLILNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Botirova, Madina
Аңдатпа
<p> Ushbu maqolada psixologizm tahlili va milliy mentalitet xususiyatlarining aks etishi, xususan, XX asr o‘zbek adabiyotidagi psixologik tahlil masalalari ko‘rib chiqiladi. Mazkur uslub XIX asrda paydo bo‘lganidan to hozirgi kungacha uning samaradorligi, amalga oshirish shakllari va cheklovlari haqida munozaralar davom etmoqda. Shu bilan birga, psixologik prozaning milliy xususiyatlarini chuqurroq anglash va psixologizm usullarining turli madaniy kontekstlarda qanday o‘zgarishga uchrashi zarurligi asoslab beriladi.Asarda qahramonlarning ichki dunyosini ochish, ichki monolog, psixologik portret kabi usullar orqali obrazlarning psixo-emotsional holatini ochib berishga alohida e’tibor qaratiladi. Tohir Malikning “Shaytanat” asari tahlil qilinadi hamda XX asr o‘zbek adabiyotida psixologizm usullarini tizimlashtirishga urinish qilinadi.Shuningdek, modernizm va ekzistensializm kabi jahon adabiy oqimlarining o‘zbek badiiy psixologizmining shakllanishiga ta’siri alohida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari adabiy psixologizm va milliy o‘zlik o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglashga hissa qo‘shadi. Shuni ta’kidlash lozimki, har ikkala muallifning psixologizmi milliy stereotiplarni oddiy takrorlash bilan cheklanmaydi. Tohir Malik murakkab va ko‘p qirrali obrazlar yaratadi — ular milliy mentalitetga ega bo‘lsalar-da, milliy tipajdan tashqariga chiqib, umuminsoniy mazmunga ega bo‘ladi.</p> <p> </p>
Kalit so’zlar: psixologizmmilliy mentaliteto’zbek xarakterimilliy o’zlikadabiy an’analarpsixologik portrettadqiqot.Key words:Psyhologismnational mentalityuzbek character
Метадеректер дереккөзі: журналдың OAI-PMH архиві · Sindex толық мәтінді сақтамайды, дереккөзге сілтеме береді.