«FarDU ilmiy xabarlari» Volume 31 Issue 5 (2025)
OMMAVIY NUTQDAGI NOTIQNING XARIZMATIK OBRAZI
Давлятова, Гульчехра
Abstract
<p><em>Maqolada notiqning ommaviy nutqda xarizmatik obrazni yaratishi va uni qo‘llab-quvvatlashi uchun qo‘llaniladigan lingvokreativ strategiyalar tahlil qilinadi. Empirik asos sifatida ikki rus muallifi — Iosif Brodskiy (Nobel ma’ruzasi parchalari, 1987) va Aleksandr Soljenitsin (Garvard ma’ruzasi “Ikki qutbli dunyo”, 1978) nutqlari o‘rganiladi. Teoretik asosni freym semantikasi (C. Fillmor), konseptual metafora nazariyasi (J. Lakoff, M. Johnson) hamda “yangi ritorika” (H. Perelman, L. Olbrext-Titeka) tashkil etadi. Natijalar bo‘limida aniq gaplarning mikrolingvistik tahlili keltirilib, unda metaforik qayta freyming, paradoksal ta’rif, aforistik siqilish, gradatsiya va deiktik zichlashuv nutqning ethos, logos va pathosini qanday tashkil etishi ko‘rsatiladi. Xarizma “psixologik” emas, balki diskursiv hodisa sifatida — kognitiv va ritorik mexanizmlarning uyg‘un ishlashidan hosil bo‘luvchi effekt sifatida namoyon bo‘lishi asoslab beriladi.</em></p>
O‘zbekcha (lotin alifbosi): nutq xarizmasilingvokreativlikritorik strategiyalarkontseptual metafora; freym semantikasi; ethos; logos; pathosspeech charismalinguistic creativityrhetorical strategiesconceptual metaphorframe semanticsethos; logos
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.