«FarDU­ ilmiy xabarlari» 31-том 5-сан (2025)

OʻRTA OSIYO TOʻGʻONLI KOʻLLARINING SUV TOSHQINI XAVFINI GENETIK-GEOMORFOLOGIK BAHOLASH ASOSLARI

Pirnazarov, Ravshan

Булактан окуу

Аннотация

<p><em>Tog‘li hududlarda keng tarqalgan to‘g‘onli ko‘llar halokatli suv toshqinlarining eng muhim tabiiy manbalaridan biridir. Ularning to‘g‘onlarining buzilishi va xavflilik darajasini prognoz qilish ko‘lshunoslikning eng muhim vazifalaridan biri sanaladi. Ushbu maqolada to‘g‘onli ko‘llarning xavfini baholashga yondashuvlar to‘g‘onning genetik turi va uning gidrodinamik hamda seysmik jarayonlarga nisbatan barqarorligi o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqlikni o‘rnatish orqali o‘rganiladi. </em></p> <p><em>O‘rta Osiyodagi regional ma’lumotlar (Sarez, Sari-Chelek, Iskandarko‘l ko‘llari) hamda Scopus ma’lumotlar bazasidagi zamonaviy global geomorfologik barqarorlik indekslari (SI, DBI, HDSI) tahliliga asoslanib, uch toifali xavf tasnifi taklif etiladi. Unga ko‘ra, muzlik (morena) yadroli glyatsiogen to‘g‘onlar payping (suv oqishi orqali еmirilish, suffoziya) va termal degradatsiya jarayonlariga moyilligi sababli eng yuqori xavf toifasiga kiritilgan. Gravitatsion (ko‘chki) to‘g‘onlar, garchi katta hajmga ega bo‘lsa-da, ularning barqarorligi to‘g‘on hajmining suv yig‘ish maydoniga nisbati asosida baholanishi talab etiladi. Taqdim etilgan genetik-geomorfologik asos operativ ma’lumotlar tanqisligi sharoitida sel xavfini kamaytirish bo‘yicha ilmiy asoslangan, ustuvor chora-tadbirlarni ishlab chiqishga imkon beradi.</em></p>

to‘g‘onqulama to‘g‘onto‘g‘onli ko‘llargenetik tasnifbarqarorlikgeomorfologik indekssuv toshqini xavfiO‘rta Osiyoglyatsiogen ko‘llar.dam

Метадайындар булагы: журналдын OAI-PMH архиви · Sindex толук текстти сактабайт, булакка шилтеме берет.

Цитата алуу

APA 7 
Pirnazarov, Ravshan (2025). OʻRTA OSIYO TOʻGʻONLI KOʻLLARINING SUV TOSHQINI XAVFINI GENETIK-GEOMORFOLOGIK BAHOLASH ASOSLARI. «FarDU­ ilmiy xabarlari», 31(5).
GOST R 7.0.5 
Pirnazarov, Ravshan OʻRTA OSIYO TOʻGʻONLI KOʻLLARINING SUV TOSHQINI XAVFINI GENETIK-GEOMORFOLOGIK BAHOLASH ASOSLARI // «FarDU­ ilmiy xabarlari». 2025. Т. 31. № 5.
BibTeX 
@article{ravshan2025,
  author  = {Pirnazarov, Ravshan},
  title   = {OʻRTA OSIYO TOʻGʻONLI KOʻLLARINING SUV TOSHQINI XAVFINI GENETIK-GEOMORFOLOGIK BAHOLASH ASOSLARI},
  journal = {«FarDU­ ilmiy xabarlari»},
  year    = {2025},
  volume  = {31},
  number  = {5}
}
RIS 
TY  - JOUR
AU  - Pirnazarov, Ravshan
TI  - OʻRTA OSIYO TOʻGʻONLI KOʻLLARINING SUV TOSHQINI XAVFINI GENETIK-GEOMORFOLOGIK BAHOLASH ASOSLARI
JO  - «FarDU­ ilmiy xabarlari»
PY  - 2025
VL  - 31
IS  - 5
ER  -