«FarDU ilmiy xabarlari» 31-том 2-сан (2025)
TURKIY TILLARGA TILLARARO ALOQALARNING TA‘SIRI BO‘YICHA TADQIQOTLAR: TARIX VA TASNIF
Galimullina, Luiza
Аннотация
<p>Ushbu maqolada turkiy tillarning shakllanishi va rivojlanishiga tilaro aloqalarning ta‘siri har tomonlama o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi – turli til tizimlarining turkiy tillar oilasining morfologik, sintaktik va fonetik tuzilmalariga ta‘sir qilish va so‘z o‘zlashuvi mexanizmlarini aniqlashdan iborat. Belgilangan maqsadlarga erishish uchun qiyosiy-tarixiy tahlil, empirik ma‘lumotlar kontent-tahlili va zamonaviy kompyuter lingvistikasi metodlari qo‘llanilib, klassik yondashuvlar innovatsion texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirilgan. Tadqiqot mahalliy va xorijiy adabiyotlarni, jumladan, klassik asarlar va zamonaviy nashrlarni chuqur tahlil qilish asosida olib borilgan bo‘lib, ular turkiy tillarga mo‘g‘ul, eron, slavyan, xitoy va boshqa tillarning ta‘sirini aks ettiradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, tillararo aloqalar turkiy tillar tizimining evolyutsion dinamikasida asosiy rol o‘ynaydi, yangi lahjalarning paydo bo‘lishiga, leksik bazaning o‘zgarishiga va grammatik tuzilmalarning tashqi omillar ta‘sirida moslashishiga xizmat qiladi. Maqola xulosalari tillar shakllanish jarayonlarini globallashuv sharoitida chuqurroq tushunish hamda madaniy merosni asrash uchun qo‘shimcha fanlararo tadqiqotlarning zarurligini ta‘kidlaydi. Bu esa milliy o‘zlikni mustahkamlash va madaniyatlararo muloqotni rivojlantirishga xizmat qiladi. Olingan natijalar lingvistika sohasida yangi metodologik yondashuvlarni ishlab chiqish uchun asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.</p>
Kalit so'zlar: turkiy tillartillararo aloqaleksik o'zgarishmorfologik tuzilishfonetik tizim.Keywords: research of Turkic languagesTurkic languagesclassificationgroups of Tur-kic languageslanguage family
Метадайындар булагы: журналдын OAI-PMH архиви · Sindex толук текстти сактабайт, булакка шилтеме берет.