«FarDU ilmiy xabarlari» Volume 31 Issue 1 (2025)
MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN
Mamajonov, Muxammadjon
Abstract
<p>Ushbu maqola morfologik shakllar va sintaktik tuzilmalar aloqada pragmatik ma'noga qanday ta'sir qilishini o'rganadigan tilshunoslikning ikkita kichik sohasi bo'lgan morfo-pragmatika va pragmasintaktik talqinning kesishishini o'rganadi. Morfo-pragmatika morfologiyaning (masalan, qo'shimchalar, olmoshlar va fe'l shakllari) muloyimlik, rasmiyatchilik va hurmat kabi muloqotning ijtimoiy va pragmatik tomonlarini shakllantirishdagi rolini o'rganadi. Boshqa tomondan, pragmasintaks jumlalar sintaksisi, jumladan, so'z tartibi va jumla tuzilishi, urg'u, xushmuomalalik va so'zlovchi niyatlari kabi pragmatik funktsiyalarni qanday aks ettirishiga e'tibor qaratadi. Ushbu maqolada morfologiya va sintaksis nafaqat tom ma'noni yetkazish vositasi, balki aloqaning ijtimoiy konteksti bilan chuqur bog'langanligi, kuch dinamikasini, munosabatlarini va ijtimoiy me'yorlarini aks ettiradi. Turli tillardagi, xususan, ingliz, ispan va yapon tillaridagi real ma’lumotlarni empirik tahlil qilish orqali tadqiqot ma’ruzachilar so‘rovlar, kechirim so‘rash va tasdiqlar kabi muayyan pragmatik natijalarga erishish uchun turli morfologik va sintaktik strategiyalardan qanday foydalanishini ta’kidlaydi. Nutq harakati nazariyasi, xushmuomalalik nazariyasi va pragmatikani o'z ichiga olgan turli lingvistik nazariyalarga tayangan holda, ushbu maqola lingvistik tuzilmalarni alohida-alohida tushunish mumkin emasligini, lekin ular sodir bo'lgan pragmatik kontekstni hisobga olgan holda tahlil qilinishi kerakligini ko'rsatadi. Tildan foydalanishning rasmiy va norasmiy registrlaridan misollarni o'rganib chiqib, tadqiqot morfo-pragmatika va pragmasintaks nafaqat xabar mazmunini, balki ma'ruzachi va tinglovchi o'rtasidagi shaxslararo dinamikani kodlash orqali aloqani qanday shakllantirishini ko'rsatadi. Topilmalar lingvistik tahlilda shakl va funksiyani ham ko'rib chiqish muhimligini ta'kidlaydi va real dunyo muloqotida til qanday ishlashini tushunishimizga yordam beradi.</p>
pragmatikamorfo-pragmatikapragmasintaktikanutqiy aktlarlingvistik talqinpragmatik funktsiyalarkontekstual tahlilkommunikativ kompetentsiyapragmatik strategiyalarxushmuomalalik nazariyasi
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.