«FarDU ilmiy xabarlari» 30-том 6-нөмір (2024)
INGLIZ TILIDAGI NUTQ AKTLARINING GRAMMATIK XUSUSIYATLARI
Qo‘chqarov, Isoxon
Аңдатпа
<p><em>Ushbu tadqiqot ingliz tilidagi nutq aktlarining grammatik va pragmatik xususiyatlarini o‘rganib, ularning ilokutsion kuchi va perlokutsion ta’sirini shakllantirishda til tuzilmalari qanday rol o‘ynashini tahlil qiladi. Tadqiqot nutq aktlari nazariyasiga asoslanib, ularni lokutsion, ilokutsion va perlokutsion darajalarga ajratadi. Deklarativ, imperativ va interrogativ gaplar, shuningdek, modal va performativ fe’llardan foydalangan holda ma’no va harakat yaratilishi o‘rganilgan. Sifatli metodologiya asosida adabiy matnlar, muloqot parchalari va ommaviy axborot vositalari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari ingliz tilida bilvosita nutq aktlarining keng tarqalganligini va ularning odob va ijtimoiy totuvlik me’yorlariga mos kelishini ko‘rsatadi. Deklarativ gaplar ko‘pincha assertiv, komissiv va ekspressiv aktlarni ifodalaydi, imperativ gaplar esa ko‘pincha buyruqlarni bildiradi. Interrogativ gaplar modal fe’llar (could, would) bilan yumshatilgan holda bilvosita so‘rov vazifasini bajaradi. Tadqiqot grammatik tuzilmalar va pragmatik kontekstlarning bir-biriga bog‘liq ekanligini ochib beradi. Ingliz tilida nutq aktlarining bilvosita va modal jihatdan boyligi mustaqillik, hurmat va ijtimoiy muvozanat kabi qadriyatlarni aks ettiradi. Ushbu grammatik va pragmatik o‘zaro ta’sir tilning moslashuvchanligini va samarali kommunikatsiyadagi ahamiyatini ko‘rsatadi. Kelgusidagi tadqiqotlar nutq aktlari grammatikasini tahlil qilishda tillararo taqqoslash va raqamli kommunikatsiyaning ta’sirini o‘rganishga yo‘naltirilishi mumkin.</em></p>
nutq aktlarigrammatik xususiyatlaringliz lingvistikasisintaksispragmatikamodal fe’llar.speech actsgrammatical featuresEnglish linguisticssyntax
Метадеректер дереккөзі: журналдың OAI-PMH архиві · Sindex толық мәтінді сақтамайды, дереккөзге сілтеме береді.