«FarDU ilmiy xabarlari» Volume 30 Issue 6 (2024)
BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA
Madazizova, Dilafruz
Abstract
<p><em>Kishi nutqi kommunikativ holat, informatsiyaning tarkibi, so‘zlovchi yoki yozuvchining maqsadga, shuningdek u foydalanayotgan til formasining xarakteri hamda nutqiy uslubga ko‘ra shunday ko‘rinishlarga ega: adabiy nutq, dialektal nutq; oddiy so‘zlashuv nutqi, adabiy so‘zlashuv nutqi, jargon nutq; ilmiy nutq, badiiy nutq, tantanovor nutq yoki motam nutqi, maktubiy nutq yoki rasmiy nutq va boshqalar. Bu nutq ko‘rinishlarida o‘zbek tili sistemasi imkoniyatlari u yoki bu tarzda ishga solinadi.</em></p> <p><em>Maqolada sotsiolektlarning qatlamidan o‘rin egallagan “dialektlar” (sheva, lahjalr) haqida so‘z yuritilgan. Unda tilshunoslarning dialektlar haqida fikr-mulohazali, d</em><em>ialekt</em><em>lar</em><em>ning adabiy tilga xos me’yoriy so‘zlardan </em><em> </em><em>farqlari</em><em> sanab o‘tilgan va izohlangan. Misollar yordamida Toshkent, Buxoro (Rometan), Namangan, Xorazm kabi viloyatlar shevalari bir qancha taniqli mualliflarning asar qahramonlari tilida foydalangan, ya’ni individuallashtirilgan misollar keltirilgan, Shu bilan birga, personajlar tilida ifodalangan dialektlar yordamida, muallif stislistik maqsad va vazifalarini, qahramonlari yashaydigan hudud va muhitdan ayirmagan holda, real hayotdagidek ishonarli va jonli tasvirlash ehtiyojidan kelib chiqib muhit, davr koloritini berish misollar yordamida ochib berilgan.</em></p>
badiiy diskursindividual nutqsotsiolektdialektlahjashevaleksik-semantik dialektizmlarleksik dialektizmlarfonetik dialektizmlarartistic discourse
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.