«FarDU ilmiy xabarlari» 30-том 6-нөмір (2024)
O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI VIZUAL KOGNITIV FE’LLARNING SEMANTIK TAHLILI
Karimjonova, Shahlo
Аңдатпа
<p><em>Ushbu tadqiqot o‘zbek va ingliz tillarida vizual kognitiv fe’llarning semantik xususiyatlarini o‘rganib, ularning kontseptual va lingvistik tasvirlari o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlashga qaratilgan. Ingliz tilidagi "see," "look," va "watch" kabi fe’llar hamda ularning o‘zbek tilidagi ekvivalentlari sezgi va idrokni ifodalashda muhim o‘rin tutadi. Mazkur tahlil korpus, lug‘atlar va ona tilida so‘zlashuvchilar fikr-mulohazalariga asoslanib, fe’llarning semantik maydonlari, kollokatsion andozalari va sintaktik tuzilmalari o‘rganilgan.</em></p> <p><em>Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, har ikkala tilda ham faol va passiv ko‘rish kabi umumiy idrok kategoriyalari mavjud bo‘lsa-da, ularning nozik ma’nolari va qo‘llanilish kontekstlarida sezilarli farqlar bor. Masalan, o‘zbek tilidagi fe’llar odatda madaniy yoki vaziyatga oid qo‘shimcha ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi, bu esa tilning aniqroq va kontekstga bog‘liq xususiyatlarini aks ettiradi. Ingliz tilidagi fe’llar esa vizual idrokni kognitiv va abstrakt sohalar bilan bog‘lovchi metaforik kengayishlarga ega.</em></p> <p><em>Tadqiqotda shuningdek, mazkur fe’llarning polisemiya va idiomatik ifodalar orqali qanday semantik tarmoqlarni shakllantirishi ko‘rsatilgan bo‘lib, madaniy va kognitiv omillar til tuzilishiga qanday ta’sir qilishini ochib beradi. Semantik tahlil va kognitiv lingvistikani birlashtirgan holda, ushbu tadqiqot idrok va kognitsiya til orqali qanday kodlanganini chuqurroq tushunishga yordam beradi.</em></p> <p><em>Tadqiqot natijalari tarjimashunoslik, til o‘rgatish va madaniyatlararo muloqot sohalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, idrok va kognitsiya lingvistik tasviri o‘rtasidagi bog‘liqlikni ochib beradi. Mazkur ish semantik xilma-xillikni o‘rganish orqali madaniyatlararo tushunishni rivojlantirish va lingvistik nazariyalarni boyitishga hissa qo‘shadi.</em></p>
vizual kognitiv fe’llaro‘zbek tiliingliz tilisemantik tahlilmorfologik xususiyatlarsintaktik tuzilmakognitiv tilshunoslikidrokko‘rish jarayoniqiyosiy tahlil
Метадеректер дереккөзі: журналдың OAI-PMH архиві · Sindex толық мәтінді сақтамайды, дереккөзге сілтеме береді.