«FarDU ilmiy xabarlari» 30-tom 3-san (2024)
NINACHILARNI TABIATDA TARQALISHI VA UNGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
Yuldasheva, Shoxistaxon, Mo‘ydinova, Dilobar
Annotaciya
<p><em>Hasharotlar orasida, ninachilar morfologik, biologik xususiyatlari bilan, biosenozlarda va umuman ekosistemada o‘ziga xos o‘rinni egallaydi. Oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra, hozirgi vaqtda 6000 mingga yaqin, ninachilar turlari ma’lum. Ular bo‘g‘imoyoqlilar orasida eng qadimgi guruh bo‘lib hisoblanadi. Bu hasharotlar 300 million yil oldin paydo bo‘lgan, ya’ni ninachisimonlar toshko‘mir davrdan ma’lum. Boshqa hasharotlandan farqlanib, atrof muhitga morfologik xususiyalari bilan yuqori darajada moslashgan. Ixtisoslanishi ikki yo‘nalish bo‘yicha kuzatiladi, ya’ni havo va suv muhiti. Havoda, voyaga yetgan ninachilar yashashga moslashgan bo‘lsa; suv muhitda ularni lichinkalari. Demak ninachilarni taraqqiyotida rivojlanish jarayonlari almashinadi. </em></p> <p><em>Ninachilarni ikki xil muhitda rivojlanishi munosabati tufayli, biogeosenozlardagi moddalar almashinuvida katta hissa qo‘shadilar. Hatto kichik suv havzalarida, bir yil mobaynida bir necha tonna biogen moddalarni hosil bo‘lishida ishtirok etadilar. </em></p>
ninachiekosistemabiologiyatarqalishmuxittabiiy zonamoslashuvchanlikmintaqataraqqiyotendem.
Metadata derekkózi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex tolıq mátindi saqlamaydı, derekkózge silteme beredi.