«FarDU ilmiy xabarlari» Ҷилди 30 № 3 (2024)
DOSTOEVSKIY, BAXTIN, POLIFONIK ROMAN
Pardayeva, Zulfiya
Аннотатсия
<p><em>Maqolada polifonik roman asoschisi </em><em>F.Dostoevskiy badiiy mahorati tahlil etiladi. Yozuvchining falsafiy, psixologik yoki ijtimoiy-psixologik deb yuritilgan «Jinoyat va jazo», «Aka-uka Karamazovlar», «Telba» kabi romanlari M.Baxtin tadqiqotlari natijasida o‘zining xolisona bahosini oldi. Dostoevskiyning </em><em>o‘</em><em>zi ham e’tirof etgan «boshqacha tafakkur etish» ning ijod psixologiyasida voqeylikni, olamni, qahramon botiniy kechinmalarini yangicha idrok etishi natijasida turli fikr, kechinma va qarashlarning birdan jaranglashi, asar strukturasidagi k</em><em>o‘</em><em>p ovozlilik, k</em><em>o‘</em><em>pqatlamlilikni yuzaga keltiradi. Aynan mana shu yangicha tafakkur etish va uning badiiy talqini falsafiy va psixologik romanlar poetikasi badiiy xususiyatlaridan tubdan farq qiladi. Dostoevskiyning badiiy-estetik novatorligi natijasida olamni, inson ruhiy olamini badiiy mushohada etishning yangi modeli yuzaga keldi. M.Baxtin yozuvchi romanlarini bir yoqlama talqin etish “uning polifonik poetikasini monologlashtirib q</em><em>o‘</em><em>yadi” degan qat</em><em>‘</em><em>iy fikrni bildirdi. F.Dostoevskiy mukammal talqin darajasiga k</em><em>o‘</em><em>targan tom ma’nodagi inson botiniy olami, uning voqelikdagi mavjudligi polifonik talqinning ta’siri natijasidir. «Polifonik poetika» termini aynan polifonik roman poetikasini anglatsa, «roman poetikasida polifoniya k</em><em>o‘</em><em>rinishi» tushunchasini polifonik b</em><em>o‘</em><em>lmagan romanda polifonik talqin ayrim hollarda namoyon b</em><em>o‘</em><em>lishini anglatadi. Polifoniyaga xos b</em><em>o‘</em><em>lgan ikkiovozlilik eng k</em><em>o‘</em><em>p namoyon b</em><em>o‘</em><em>ladigan polifonik badiiy komponentlardandir. Polifonik roman badiiy hodisa sifatida adabiy jarayonga ijobiy ta</em><em>‘</em><em>sir qildi</em><em>:</em><em> modern romanlaridagi ong talqinida, realistik romanlardagi qalb va ruh kechinmalarida namoyon b</em><em>o‘</em><em>la bordi, roman janr dinamikasining keyingi davrlarida janrlar sintezlashuviga olib keldi. </em></p>
polifonik romanF.Dostoevskiyko‘p ovozlilikko‘pqatlamlilikbadiiy-estetik novatorlikmonologlashtirish.polyphonic novelF.Dostoevskypolyphonicmulti-layered
Манбаи метамаълумот: бойгонии OAI-PMH-и маҷалла · Sindex матни пурраро нигоҳ намедорад, ба манбаъ пайванд медиҳад.