«FarDU ilmiy xabarlari» 30-том 3-сан (2024)
FARG`ONA VODIYSI SHAROITIDA NO’XAT QO’NG’IZI (BRUCHAS PISORUM S.)НИНГ АЙРИМ БИОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ВА ЗАРАР КЕЛТИРИШИ.
Axmadjonova, Sadoqatxon
Аннотация
<p>Maqolada Farg`ona vodiysi xududlarida yetishtirilayotgan no`xat o`simligi zararkunandasi to`g`risida ilmiy ish tahlillari keltirilgan. Olib borilgan kuzatishlar natijasida no`xat o`simligi no`xat qo`ng`izi - Bruchus pisorum L.-bilan zararilanishini kuzatish mumkin. Chunki dukkakli don ekinlari zararkunandalari orasida, keng tarqalgan zararkunanda turlardan biri hisoblanadi. Qo`ng`iz lichinkalari faqat no`xat o`simligi bilan oziqlanuvchi monovoltin turl hisoblanadi. Qo`ng`izlarning o`ziga hos umumiy beligilari tashqi havo haroratiga ta`sirchanligidir, jumladan xavo xarorati yuqori bo`lganda qo`ng`izlar faollashib, xavo xarorati pastlaganda, gul yoki yosh barglar orasiga yashirinishadi.</p> <p>Ishni olib boorish jarayonida umumiy entomologik qoidalardan foydalanildi.ahlillar davomida qo`ng`izlarning boshqa turlardan ajratib turadigan beligisi, qattiq qanotlari tanani qorin qismini yuqori tomondan oxirigacha yopib turmasligi orqali ajratib olish mumkin. Bundan tashqari qo`ng`iz tanasidagi oq xoshiya turni boshqa donxo`rlardan yaqqol ajratib turadi. Barcha zararkunanda qo`ng`izlar singari bu qo`ng`izlar xam yetuklik davrida o`simlikka kam zarar yetkazadi. Zararkunandalik ularning qurtlik davrida amalga oshadi. Agar o`simlik unumdor yerda uzoq vaqt davomida dukkak xosil qilsa zararkunandalar xam uzoq vaqt davomida sutlama dukkaklarni zararlab rivojlanadi. Shu sababli bunday no’xat unish xususiyatini saqlab qoladi. Zarrkunanda lichinkasi ham tana rangini o`zgarishi bilan, yosh davrlariga hos rivojlanadi. Zararlangan dukkaklarda vaqat o`tishi bilan sezilarsiz qora nuqta shaklida dog`chalar hosil bo`ladi. Zararlangan dukkaklar lichinkalar chiqiti bilan ifloslanganligi uchun istemolga yaroqsiz sifatsiz hosil bo`lishiga olib keladi.</p>
dukkakdonho`rqurtg`umbak. qo`ng`izno`hatchangchi.legumesgrainwormpupa. beetle
Метадайындар булагы: журналдын OAI-PMH архиви · Sindex толук текстти сактабайт, булакка шилтеме берет.