«FarDU ilmiy xabarlari» 30-tom 1-san (2024)
SINTAKTIK BIRLIKNING INVARIANT TURI SIFATIDAGI PARENTEZ KOMPONENTLI QO‘SHMA GAPNING UMUMIY VA TIPOLOGIK NAZARIYASI MUAMMOLARI (parentezli kirish va kiritma komponentlar maqomimni aniqlash hususida)
Khoshimov, Muzaffar
Annotaciya
<p><em>Maqolada sintaktik birliklarning invariant turlari, asosan q<strong>o‘</strong>shma gaplar nazariyasi muammolari ko‘rib chiqiladi, bu borada ularga yagona yondashuv talab qilinadi, chunki ularning u yoki bu tomonlari bilan bo‘g‘liq tushunchalar atamalar shunchalik ko‘pki, natijada ular yuzaki va befarq tarzda tahlil va talqin qilingan. Maqolada muallif an'anaviy ravishda besh a’zoli deb hisoblanib kelingan sintaktik birliklarning mavjud invariant turlarini tizimli tahlilga tortish natijasida qo‘shma gaplarning yana bir invariant turini aniqlagan va uni shartli ravishda "parentez komponentli qo‘shma gap" deb nomlagan. U mazkur gapning parentez komponenti ikki turdan, y’ani: a) kirish va 2) kiritma komponentleridan iborat ekanligini, ular asosiy gapning kirish va kiritma bo‘laklari vazifasini o‘tashi ta’kidlangan, shu bois ularni gapning boshqa ega, kesim kabi gap b<strong>o‘</strong>laklaridek o‘zlarining kirish va kiritma bo‘lak vazifasini bajarishi e’tirof etgan. Shu yo‘sinda mazkur bo‘laklarning mavjud “tenglashish va tobelashish” sintaktik munosabatlari kabi yangi “kirish va kiritish”sintaktik munosabatlarini ro‘yobga chiqaruvchi kirish va kiritma bo‘laklar ekanligini asoslab bergan, kirish va kiritma komponentlarning asosiy gapda kirish va kiritma b<strong>o‘</strong>laklar vazifasini bajarishini isbotlagan va tegishli misollar bilan dalillangan.</em></p>
sintaktik birliklarning invariant turlarimurakkab gaplar nazariyasi“teng bo‘glovchi” va “tobe” sintaktik munosabatlariikki turkumli parentez komponentli qo‘shma gap: a) kirish; b) kiritmakirish va kiritma qismlarikirishkiritishkirish va kiritma sintaktik munosabatlargapning kirish va kiritma bo‘laklari.invariant types of syntactic units
Metadata derekkózi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex tolıq mátindi saqlamaydı, derekkózge silteme beredi.