«FarDU ilmiy xabarlari» Volume 29 Issue 1 (2023)
RUS, O‘ZBEK, TOJIK VA INGLIZ TILLARIDA “DOG/IT/SAG” ZOONIM SO‘ZINING KONSEPTUAL TALQINI
Latipov, Okil
Abstract
<p><em>Tillarni tipologik o‘rganish zamonaviy tilshunoslikning yetakchi yo‘nalishlaridan biriga aylanib bormoqda. Maqolaning maqsadi rus, o‘zbek, tojik va ingliz tillaridagi idiomatik iboralar, maqol va matallar tarkibidagi “it” komponentining lingvomadaniy xususiyatlarini tavsiflashdan iborat. Faraz qilish mumkinki, mazkur tillarning har birida "it" zoonimi tushunchasi etarlicha o‘rganilgan, ammo turli tizimga ega bo‘lgan bu to‘rtta tilni taqqoslash nuqtai nazaridan materiallar to‘liq o‘rganilmagan. Tadqiqot jarayonida tavsiflash va qiyoslash usuli, shuningdek, ushbu tushuncha sohasi atrofida idiomalar va paremiyalarni komponent va statistik tahlil qilish usullari qo‘llanildi. Ishda o‘zaro qardosh bo‘lmagan to‘rtta tilda "it" so‘zi bilan qo‘llaniladigan barqaror birliklarning semantik tuzilishining tarkibiy qismi va qiyosiy tahlili amalga oshirildi, shuningdek, ularning turli tizimli tillarda mavjud bo‘lgan muqobil misollar aniqlandi. Tadqiqot bo‘yicha xulosalar: barcha taqqoslangan tillarda "it" komponenti barqaror so‘z birliklarining nihoyatda ko‘p uchrashi mazkur hayvon o‘zining ko‘p funksiyaliligi tufayli inson hayotida alohida o‘rin egallashidan dalolat beradi; ijobiy ma'nolar hayvonning o‘ziga xos xususiyatlarini bevosita tavsiflovchi frazeologik birliklar aniq ifodalaydi va salbiy ma'nolar odamning salbiy fazilatlarini tavsiflovchi idiomatik iboralar semantikasida kuzatiladi. O‘rganilayotgan tillar ichida ma'lum bir hayvon nomi bilan majoziy iboralarning ma'nolarida kamroq o‘xshashliklar va ko‘proq nomuvofiqliklar mavjud, bu ushbu tillar tabiatining geterogenligi va ushbu xalqlar mentalitetining o‘ziga xosligi bilan izohlanadi. </em></p>
analogiyazoonimidiomatushunchakonnotatsiyamaqolfrazeologik birlikqiyosiy tahlil.analogyzoonym
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.