Innovations in Science and Technologies Volume 3 Issue 6 (2026) · pp. 384-390
KON SANOATI KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISH TANNARXI HISOBI VA TAHLILINING USLUBIY ASOSLARI
Xusanova, Gulchexraxon
Abstract
Mazkur maqolada kon sanoati korxonalarida ishlab chiqarish tannarxi hisobini yuritish va uni chuqur iqtisodiy tahlil qilishning uslubiy asoslari har tomonlama o‘rganilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi – konchilik tarmog‘ida ishlab chiqarish xarajatlarini shakllantirish mexanizmlarini aniqlash, ularni hisobga olishning zamonaviy yondashuvlarini tahlil qilish hamda tannarxni pasaytirish imkoniyatlarini ilmiy asoslashdan iborat. Maqolada ishlab chiqarish tannarxining iqtisodiy mohiyati, uning tarkibi va elementlari, xususan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita xarajatlar, doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlar hamda ularning mahsulot tannarxiga ta’siri tizimli ravishda yoritib berilgan. Shuningdek, kon sanoati korxonalarida tannarx hisobini tashkil etishning o‘ziga xos jihatlari, jumladan, qazib olish jarayonining murakkabligi, ishlab chiqarish siklining uzoqligi, tabiiy resurslarning xususiyatlari va texnologik omillar hisobga olinib, amaliy tahlil qilingan. Xarajatlarni hisobga olishda normativ, jarayonli (process costing) va buyurtmali (job-order costing) usullarni qo‘llash imkoniyatlari ko‘rib chiqilib, ularning afzallik va kamchiliklari solishtirilgan.
kon sanoati, ishlab chiqarish tannarxi, xarajatlar hisobi, tannarx tahlili, to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita xarajatlar, doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlar, marjinal tahlil, CVP modeli, standart-kost tizimi, ABC (faoliyatga asoslangan xarajatlar), boshqaruv hisobi, resurslardan samarali foydalanish, tannarxni optimallashtirish, iqtisodiy samaradorlik, raqobatbardoshlik.
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.