Innovations in Science and Technologies Том 3 № 6 (2026) · с. 544-553
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI IQTISODIYOTIGA TARMOQLAR BO‘YICHA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNING TA’SIRINI EKONOMETRIK TAHLILI
Mamasoliyev, Sarvar
Аннотация
Suv resurslari, ayniqsa suv tanqisligi kuzatiladigan mamlakatda, barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda muhim omil hisoblanadi. Mazkur tadqiqotda 1996–2022-yillar davrida O‘zbekistonda iqtisodiyot tarmoqlari bo‘yicha suv resurslaridan foydalanishning iqtisodiy o‘sishga ta’siri Cobb–Douglas ishlab chiqarish funksiyasi asosida tahlil qilindi. Baholash natijalariga ko‘ra, kapital zaxirasining 1 foizga oshishi aholi jon boshiga YaIMni o‘rtacha 0,10 foizga, mehnat resurslarining 1 foizga oshishi esa 1,78 foizga oshiradi. Aksincha, qishloq xo‘jaligi, maishiy va sanoat tarmoqlarida suv olish hajmining 1 foizga ortishi aholi jon boshiga YaIMning mos ravishda 5,00 foizga, 0,43 foizga va 0,22 foizga kamayishiga olib keladi. Modelning izohlash darajasi yuqori bo‘lib, determinatsiya koeffitsiyenti R² = 0,997 ni tashkil etdi. Diagnostik testlar qoldiqlarning normal taqsimlanganligini (Jarque–Bera p = 0,390) ko‘rsatgan bo‘lsa-da, modelda avtokorrelyatsiya mavjudligi (Durbin–Watson = 0,808) aniqlandi. Tadqiqot natijalari uzoq muddatli iqtisodiy o‘sishni ta’minlash uchun suvdan foydalanish samaradorligini oshirish va barqaror suv resurslarini boshqarish siyosatini kuchaytirish zarurligini ko‘rsatadi.
Suv resurslari, iqtisodiy o‘sish, suvdan foydalanish, Cobb–Douglas ishlab chiqarish funksiyasi, suv samaradorligi.
Источник метаданных: OAI-PMH архив журнала · Sindex не хранит полный текст, а даёт ссылку на источник.