Қўқон университети хабарномаси Volume 17 (2026) · pp. 105-109
TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA SUN’IY INTELLEKTNING O‘RNI
Rasulov, Xamidjon
Abstract
Ushbu tadqiqot sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining turizmni rivojlantirishdagi rolini aralash tadqiqot usullari orqali tahlil qiladi. Tadqiqot doirasida 2019–2025 yillarda chop etilgan 150 ta ilmiy va sanoat manbalari sintez qilingan. Aqlli mehmonxonalar, chatbotlar, bashoratli tahlil (predictive analytics) va shaxsiylashtirish tizimlarini o‘z ichiga olgan SI ilovalari turizm bozorining 2024-yildagi 2,95 mlrd AQSh dollaridan 2030-yilga kelib 13,38 mlrd AQSh dollarigacha (yillik o‘rtacha o‘sish sur’ati 28,7%) kengayishiga xizmat qilmoqda . Natijalar bron qilish hajmining 20–30% ga oshishi, mehmonxona bandligining 15–20% ga ko‘tarilishi hamda operatsion xarajatlarning 10–15% ga qisqarishini ko‘rsatmoqda . Meta-tahlil natijalari sayyohlik tajribasi (qoniqish darajasining 25% ga oshishi), destinatsiyalarni boshqarish (tirbandlikning 15% ga kamayishi), operatsion samaradorlik va mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish (CRM) tizimlarida (jalb etish darajasining 20% ga oshishi) o‘rtacha va yuqori ta’sir kuchini (Hedge’s g = 0,62) tasdiqlaydi . Ushbu natijalar Yevropada Marriott, Osiyoda Ctrip hamda Ruandada ekologik monitoring loyihalari misolida tasdiqlangan. Tadqiqot natijalari Texnologiyalarni qabul qilish modeli (Technology Acceptance Model) va Resurslarga asoslangan yondashuv (Resource-Based View) bilan uyg‘un bo‘lib, Tuo va hammualliflar tomonidan taklif etilgan tasnifni SWOT tahlili va mintaqaviy triangulyatsiya orqali kengaytiradi hamda Shimoliy Amerikaning ustunligi fonida kichik va o‘rta biznes subyektlari duch kelayotgan to‘siqlarni ochib beradi .
Sun’iy intellekt, turizmni rivojlantirish, aqlli turizm, bashoratli tahlil, shaxsiylashtirish tizimlari, barqaror turizm, destinatsiyalarni boshqarish, operatsion samaradorlik, SI chatbotlar.
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.