Қўқон университети хабарномаси Volume 18 (2026) · pp. 114-117
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA PEDAGOGIK TERMINLARNING NUTQIY IDROKDAGI LINGVOKOGNITIV XUSUSIYATLARI
Nizomova, Mohinur
Abstract
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi pedagogik terminlarning nutqiy idrokdagi lingvokognitiv xususiyatlari qiyosiy-pragmatik hamda psixolingvistik yondashuvlar asosida yoritilgan. Pedagogik terminlarning konseptual-semantik tuzilishi, mental leksikondagi o‘rni, assotsiativ bog‘lanishlari, semantik faollashuv mexanizmlari hamda pedagogik diskursdagi pragmatik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Pedagogik terminlar ta’lim jarayonida ilmiy bilimlarni uzatish, pedagogik faoliyatni tashkil etish va kommunikativ munosabatlarni tartibga solishda muhim lingvistik hamda kognitiv vosita sifatida talqin etiladi. Maqolada pedagogik terminlarning inson ongida konseptual bilimlar bilan bog‘liq holda shakllanishi, ularning nutqiy faoliyat jarayonida faollashuvi va turli kommunikativ vaziyatlarda interpretatsiya qilinishi masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Ingliz va o‘zbek pedagogik terminologiyasining lingvomadaniy xususiyatlari, milliy ta’lim paradigmalari bilan aloqadorligi hamda pedagogik tushunchalarning verbal ifodalanishidagi umumiy va o‘ziga xos jihatlar qiyosiy tavsiflanadi. Shuningdek, pedagogik terminlarning semantik mazmuni, konseptual modellari va assotsiativ maydonlari insonning pedagogik tajribasi hamda kommunikativ kompetensiyasi bilan uzviy bog‘liqlikda ko‘rib chiqiladi. Pedagogik terminlarning nutqiy idrokdagi voqelanishi fonologik yoki grafik qabul qilish, semantik anglash, konseptual integratsiya, assotsiativ faollashuv va pragmatik interpretatsiya kabi ko‘p bosqichli kognitiv jarayonlar orqali izohlanadi. Terminlarning pedagogik diskursdagi informativ, regulativ, motivatsion va baholovchi funksiyalari hamda ta’limiy kommunikatsiya samaradorligini ta’minlashdagi o‘rni yoritiladi. Pedagogik terminologiyaning lingvokognitiv tabiati inson tafakkuri, konseptual bilimlar tizimi, kommunikativ tajriba va lingvomadaniy omillar bilan chambarchas bog‘liq holda tavsiflanadi.
pedagogik termin, nutqiy idrok, lingvokognitiv xususiyat, pedagogik diskurs, psixolingvistika, semantik dekodlash, mental leksikon, konseptualizatsiya, pragmatika, assotsiativ maydon.
Metadata source: the journal's OAI-PMH archive · Sindex does not store the full text; it links to the source.