Қўқон университети хабарномаси 18-tom (2026) · 47-49-betler
O‘ZBEK PAREMIOLOGIYASIDA “JASORAT” KONSEPTINING IFODALANISHI
Jurayeva, Moxinabonu
Annotaciya
Mazkur maqolada o‘zbek paremiologik fondida “jasorat” konseptining lingvokulturologik, kognitiv va aksiologik xususiyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot obyekti sifatida o‘zbek xalq maqollari va matallari tanlanib, ularda jasorat konseptining verbalizatsiyasi, semantik tuzilishi hamda milliy-madaniy mazmuni tahlil qilinadi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, jasorat konsepti o‘zbek xalqining ma’naviy qadriyatlari tizimida markaziy o‘rinlardan birini egallaydi. Paremiologik birliklarda ushbu konsept mardlik, matonat, qat’iyat, fidoyilik, sabr-toqat va vatanparvarlik kabi tushunchalar bilan uzviy bog‘langan holda namoyon bo‘ladi. Shuningdek, maqol va matallar xalqning tarixiy xotirasi, ijtimoiy tajribasi hamda axloqiy me’yorlarini aks ettiruvchi muhim lingvomadaniy vosita sifatida xizmat qilishi aniqlandi. Tadqiqot davomida o‘zbek paremiologik birliklarida jasorat konseptining nafaqat individual fazilat, balki ijtimoiy va madaniy ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyat sifatida shakllanganligi aniqlandi. Maqollar tarkibida ushbu konseptning konseptual maydoni tahlil qilinib, uning milliy tafakkurdagi o‘rni hamda boshqa ma’naviy tushunchalar bilan semantik aloqalari ochib berildi. Shuningdek, jasorat konseptining paremiologik birliklarda metaforik va ramziy vositalar orqali ifodalanishi, uning xalqning ideal inson haqidagi tasavvurlari bilan bog‘liqligi yoritildi. Tadqiqot natijalari o‘zbek xalq maqollarining lingvomadaniy mazmunini chuqurroq anglash hamda milliy qadriyatlarning til vositasida aks etish mexanizmlarini aniqlashga xizmat qiladi.
jasorat, konsept, paremiologiya, maqol, matal, lingvokulturologiya, kognitiv tilshunoslik, semantik maydon, ma’naviyat, milliy qadriyatlar, aksiologiya.
Metadata derekkózi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex tolıq mátindi saqlamaydı, derekkózge silteme beredi.