Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби 6-том 04-нөмір (2026) · 17-30-беттер
HUDUDIY RIVOJLANISHNING KOʻP OʻLCHOVLI INTEGRAL INDEKSINI QURISHDA INDIKATORLARNI TANLASH VA NORMALLASHTIRISH USULLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Sattorov Sanjar Abdumurodovich
Аңдатпа
Koʻp oʻlchovli integral indeks yordamida hududiy rivojlanishni oʻlchash metodologiyasida indikatorlarni tanlash va normallashtirish bosqichlari muhim metodologik oʻrin tutishini ushbu ilmiy maqola koʻrsatib berdi. Muallif OECD/JRC uslubiyati, Eurostat va Stiglitz komissiyasi tavsiyalari asosida indikatorlarni tanlashning toʻrtta asosiy mezoni - nazariy asoslanganlik, maʼlumotlar mavjudligi, oʻlchash imkoni va oʻzaro mustaqillik - tizimli ravishda tavsiflab chiqdi. Min-maks normallashtirish, standartlashtirish (z-ball), meʼyoriy masofaga asoslangan yondashuv va fuzzy toʻplamlar usuli bir-biriga nisbatan qiyosiy tahlil etildi. Asosiy komponentlar tahlili asosida vazn berish hamda "shubha foydasiga" (Benefit of the Doubt) modelining metodologik imkoniyatlari baholandi. Monte-Karlo simulyatsiyasi orqali barqarorlik baholashning indeks sifatiga taʼsiri ochib koʻrsatildi va hududlararo taqqoslash uchun universal metodologik ramka taklif qilindi.
integral indeks, indikatorlar tanlash, normallashtirish, koʻp oʻlchovli oʻlchov, hududiy rivojlanish, Monte-Karlo simulyatsiyasi, vazn berish
Метадеректер дереккөзі: журналдың OAI-PMH архиві · Sindex толық мәтінді сақтамайды, дереккөзге сілтеме береді.