Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби Ҷилди 6 № 07 (2026) · Саҳифаҳои 126-134
KICHIK BIZNES KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISH OMILLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI KISI–TOPSIS INTEGRALLASHGAN MODELI ASOSIDA BAHOLASH
Kaypnazarova Gulshad Xojamuratovna
Аннотатсия
Maqolada kichik biznes korxonalarida ishlab chiqarish omillaridan foydalanish samaradorligini kompleks baholash metodologiyasi takomillashtirilgan. Tadqiqotning maqsadi iqtisodiy, tashkiliy, innovatsion va institutsional ko‘rsatkichlarni yagona o‘lchovga keltirish, korxonaning ideal holatga yaqinligini aniqlash hamda ichki rivojlanish zaxiralarini miqdoriy baholashdan iborat. Metodologik asos sifatida bazaviy integral samaradorlik ko‘rsatkichi, TOPSIS usuli va asosiy komponentlar tahlili natijalarini birlashtiruvchi Kengaytirilgan Integral Samaradorlik Indeksi — KISI taklif etilgan. Modelda IOS bazaviy ko‘rsatkichiga 0,50, TOPSIS yaqinlik koeffitsiyentiga 0,35 va PCA komponentiga 0,15 vazn berilgan. Taklif etilgan besh pog‘onali shkala korxonalarni yuqori samarali, samarali, qoniqarli, past samarali va inqirozli toifalarga ajratadi. Aprobatsiya natijalariga ko‘ra, xizmatlar korxonasi 0,666 qiymat bilan “samarali”, sanoat korxonasi 0,491 bilan “qoniqarli”, savdo korxonasi esa 0,396 bilan “past samarali” toifaga kiritilgan. Innovatsiya va raqamlashtirish sanoat hamda savdo korxonalaridagi eng katta foydalanilmagan zaxira sifatida aniqlangan. Model korxona diagnostikasi, manzilli davlat ko‘magi va resurslarni strategik rekonfiguratsiyalash uchun amaliy vosita sifatida tavsiya etiladi
kichik biznes, ishlab chiqarish omillari, integral indeks, KISI, TOPSIS, PCA, samaradorlik, raqamlashtirish, davlat qo‘llab-quvvatlashi.
Манбаи метамаълумот: бойгонии OAI-PMH-и маҷалла · Sindex матни пурраро нигоҳ намедорад, ба манбаъ пайванд медиҳад.