Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya 5-jild 25-son (2026) · 23-26-betlar
MILLIY TAFAKKUR VA SEMANTIK AMBIVALENTLIK: QIYOSIY LINGVOMADANIY TAHLIL
Hafizov, Sarvar
Annotatsiya
Ushbu tezis semantik ambivalentlik hodisasini - bir leksik birlikda bir-biriga zid yoki hissiy jihatdan qarama-qarshi ma'nolarning birga yashashini - milliy tafakkur nuqtai nazaridan tahlil qiladi. Ishning markaziy gipotezasi shundan iboratki, semantik ambivalentlik tasodifiy hodisa emas, balki muayyan etnomadaniy jamoa hal qilib ulgurmagan aksiologik (qadriyatlar) ziddiyatining tilda qotib qolgan izidir. Boshqacha aytganda, til birligi ikki qarama-qarshi ma'noni bir vaqtda tashisa, bu holat ko'pincha jamiyat hali yakuniy pozitsiyasini belgilamagan axloqiy yoki ijtimoiy dilemma mavjudligidan darak beradi. Tahlil o'zbek, rus va ingliz tili materiali - jumladan andisha, uyat, toska va pride kabi lingvokulturemalar - asosida olib boriladi hamda etnolingvistika, lingvokulturologiya va kognitiv semantika yutuqlariga tayangan holda qiyosiy-tipologik metod qo'llaniladi. Tadqiqot natijasida ambivalentlikning uch xil tipi - kollektivistik, fatalistik-ma'naviy va individualistik tafakkurga xos modellar - ajratib ko'rsatiladi va bu tipologiya lingvokulturologiyada yangi diagnostik yondashuv sifatida taklif etiladi.
semantik ambivalentlik, lingvokulturologiya, milliy tafakkur, konseptual metafora, andisha, uyat, toska, pride.
Metadata manbasi: jurnal OAI-PMH arxivi · Sindex toʻliq matnni saqlamaydi, manbaga havola beradi.