«FarDU ilmiy xabarlari» Ҷилди 29 № 2 (2023)
NODIRA BADIIY TAFAKKURINI SHAKLLANISHIDA QO‘QON ADABIY MUHITINING O‘RNI
Eshonqulova, Surayyo
Аннотатсия
<p><em>Tadqiqotning maqsadi </em><em>sohibi devon, zullisonayn shoira Mohlaroyim – Nodiraning ijodiy laboratoriya</em><em>si</em><em>ni o‘rganish va shaxsiyati masalasiga bo‘lgan munosabatni davr kesimida baholash</em><em>, shoira</em> <em>badiiy tafakkurini shakllanishida adabiy muhit</em><em>ning</em><em> o‘rnini aniqlash</em><em>dan iborat</em><em>.</em></p> <p><em>Shoira badiiy tafakkurini shakllanishida Qo‘qon adabiy muhitining o‘rni masalasi alohida tarixiy-qiyosiy metod asosida kompleks tahlil etildi, germenevtik usuldan foydalanilgan holda maxsus tadqiqot doirasiga tortildi. </em></p> <p><em>Tadqiqot natijasi sifatida Nodiraning </em><em>badiiyat olamini shakllantirgan quyidagi omillarni qayd etish mumkin: a) Turmush o‘rtog‘i Umarxonning sa’y-harakatlari; b) Jahon otin Uvaysiy saboqlari; v) Nodira rahnamoligida ijod qilgan shoiru-shoiralarning o‘zaro adabiy aloqadorligi. </em></p> <p><em>Quyidagi xulosalarga kelindi: <strong>Birinchidan,</strong> </em><em>XVIII asr I-yarmida Qo‘qon xonligi tasarrufida shakllangan Qo‘qon adabiy muhiti Amir Umarxon davriga kelib taraqqiyot cho‘qqisiga ko‘tarilgan. Davr shoirasi – Nodiraning zarofatli shoira sifatida kamolga yetishishida adabiy muhit muhim o‘rin tutgan. Xususan, Nodira badiiy tafakkurini shakllanishida uning turmush o‘rtog‘i Umarxonning sa’y-harakatlari, Jahon otin Uvaysiy saboqlari ta’siri ostida takomil topgan bo‘lsa, shoira Nodira rahnamoligida ijod qilgan shoiru-shoiralarning adabiy aloqadorligi muhim o‘rin tutgan; <strong>Ikkinchidan, </strong>umr yo‘ldoshining vafotidan so‘ng Nodirayi davron Farg‘ona mulkini obod qildi. U adabiy muhit rivojiga hissa qo‘shib, XIX asr birinchi yarmi o‘zbek adabiyotida ustozlik va homiylik darajasiga ko‘tarila olgan yirik siymo sifatida o‘z izini qoldirdi; <strong>Uchinchidan,</strong> Nodira lirikasi o‘z zamiriga muhabbat, sadoqat, insonparvarlik, adolat, iymon-e’tiqod g‘oyalarini zargarona singdira olgan. Shoira o‘zining lirik asarlari orqali ezgulik, hayotda yaxshi nom va ezgu ish qoldirish g‘oyalarini tarannum etganligi bilan ahamiyatli. Uning lirikasi xalq qalbida jo‘shqinlik tuyg‘usini uyg‘otadi. Ushbu holat shoirani Qo‘qon adabiy muhitiga munosib voris ekanligini isbotlaydi. </em></p>
Nodiradevonbadiiy tafakkurQo‘qon adabiy muhitiUmarxonUvaysiyan’anaviylikvorislik.Nadiradivan
Манбаи метамаълумот: бойгонии OAI-PMH-и маҷалла · Sindex матни пурраро нигоҳ намедорад, ба манбаъ пайванд медиҳад.